Tips en Tricks voor XP en Vista performance

Deel 1

Na verloop van tijd worden deze Windows besturings-systemen trager en trager. Er zijn vele manieren om ze weer sneller te maken. Sommige zijn simpele “Tweaks”, anderen houden in, dat er beter gebruik kan worden gemaakt van programma’s van 3-den om daarmede de performance te verbeteren.

Wij hebben hiet een hele serie tips en tricks om de systemen te stroomlijnen en het gebruik te versnellen, met de focus op XP en Vista. Sommige zijn reeds bekend, anderen wellicht minder.

Al deze dingen doen is meestal niet noodzakelijk. Het risico op "chaos" ligt dus niet zozeer op de loer. En niet alle hier genoemde zaken zult u wellicht nodig (moeten) hebben. Kies dus uit deze serie artikelen de issues, die voor u het meest toepasselijk zijn. (Oh, en maak een backup, vooraleer u begint!!!).

Meten is Weten!

Gebruik de TaskManager eens (starten via Ctrtl. Alt. Del.) om inzicht te krijgen wat er aan de hand is. Kijk eens welke processen hoeveel aan aan CPU en geheugen gebruiken. Deze methode is voor de gemiddelde gebruiker redelijk inzichtelijk. Voorbeeld: op een oude Compaq 1830 laptop, die, na een opschoonbeurt, nog kuren vertoonde, was via de TaskManger te zien:

Onder de tab: performance (prestaties) was te zien dat alleen in een leeg systeem het hoofdgeheugen feitelijk voldoende was. 1 enkele applcatie opstarten leidde al tot intensief gebruik van het wisselgeheugen (pagefile) op schijf.Dat “zagen”kost natuurlijk erg veel tijd/performance.

Ook was te zien, dat, bij voorbeeld, als de website van de Telegraaf werd opgehaald de performance van de processor gedurende enkele seconden op 100% zat. Dit werd veroorzaakt door allerlei scripts (programmaatjes), die op de Telegraaf-site staan en na laden worden uitgevoerd. Bij andere websites waren die gevolgen veel minder. Ook het geheugenbeslag was bij die andere sites kleiner.

N.B.: IE7 of Firefox 4 keer opstarten is dus veel zwaarder voor het systeem dan de tabbladen te gebruiken. te gebruiken. Bij een ruim bemeten systeem maakt het niet zoveel uit, maar bij een ouder of krap bemeten systeem (in termen van geheugen en processor-power (snelheid)) kan het het verschil zijn tussen werkbaar en onwerkbaar.

Als de machine al op het randje van zijn kunnen zit en helemaal getuned is om de laatste druppel performance uit dat ding te persen, kunnen zelfs bepaalde websites de machine, qua performance, alsnog door zijn hoeven laten zakken.

Voor meer uitgebreider en diepgaander inzicht en gebruik : FileMon, ProcMon en nu ook (een werkende!!! [Versie van 4 September j.l.]) ProcessExplorer. Dit is een verbeterde samenvoeging van de 1^e twee genoemde tools. Zeker de laatstgenoemde, maar ook Filemon en Procmon zijn helaas geen tools voor de gemiddelde gebruiker. (Info+downloads via http://www.microsoft.com/technet/sysinternals/default.mspx. ). Ook voor de flinke hoeveelheid andere tools.

Bedenk ook, dat er een “trade-off” is, of soms moet zijn, bij krap bemeten (of ) oudere systemen tussen opstarten en performance tijdens het werken.

Voorbeeld: wij hebben hier nog een ruim 9 jaar oude IBM Aptiva met een 300MHz processor en een geheugen van slechts 192 MB. Deze is door ons getuned voor een goede performance, niet voor een snelle opstart. Dus, opstarten en koffie halen, bij terugkomst staat hij wel klaar. Het is nu een show-case voor wat met goede tuning kan worden bereikt.

Die machine is erg traag met opstarten (tot wel 10 minuten), maar er valt nog steeds normaal en snel op te werken, zelfs met een stuk of 3-4 applicaties open (Excel, Word, Firefox en nog wat, b.v. e-mail). Ruim voldoende om “normaal” kantoorwerk te kunnen doen. Dus wordt hij ook nog regelmatig gebruikt!!!

Wij hebben overigens wel meer stunts uitgehaald met deze machine, zoals het gebruik van 4 netwerkkaarten tegelijkertijd (2*ethernet, 1* token ring, 1* Wan mini poort), ondanks de mededeling van IBM, dat het uitgesloten was, dat dit zou werken.

Er zit ook maar 25 GB aan schijfruimte op (2 schijven van wel 8 + 17GB), maar daarin hebben wij alles kunnen doen, inclusief het dual boot maken en een Windows 2000 advanced server laten draaien, later vervangen door een Linux partitie en achtereenvolgens een (Fedora) desktop / workstation / server operating system.

Overigens wel een compliment aan IBM: ruim 9 jaar trouwe dienst, waarvan meer dan 8 jaar dagelijk gemiddeld 10 uur per dag aan en niet één hardware storing!

Moraal van dit verhaal: goede tuning en goed onderhoud zijn onontbeerlijk voor een goede, later wellicht acceptabele, performance.

Tuning en onderhoud kosten tijd. Op elk systeem, nieuw of oud. Windows systemen vervuilen zichzelf bij normaal gebruik. Bij intensief gebruik vervuilen zij snel. (Overigens: Linux heeft daar veel minder last van.) Maar met goed onderhoud, goede tuning en doordacht gebruik kunnen systemen veel langer dienst doen, dan dat door de bank wordt aangenomen.

Het meest extreme voorbeeld is de PS/2 80, die bij ons tot voor kort (operationeel) dienst heeft gedaan als” console terminal” op een AS/400. Die machine is nu bijna 20 jaar oud, is een half jaar geleden in de motteballen gezet, draaide nog onder Windows 3.11 met IBM PC Support erop, en is gedurende de hele life-cycle niet 1 dag buiten dienst, en de laatste 17 jaar volledig stabiel geweest. Hij had de laatste 15-16 jaar maar 1 enkele functie: console terminal, maar werkte wel tadeloos.

Als men ca. 1 uur per week uittrekt voor onderhoud (“house-keeping”), zullen zich, in het algemeen, weinig problemen voordoen met de performance van systemen. Daarbij hoort ook wel een doordacht gebruik. Probeer niet op een 5 jaar oude machine opeens ook nog een hele zware spliksplinternieuwe 3D CADCAM applicatie te gaan draaien. Het is misschien zelfs nog wel te doen, maar in het algemeen is de machine (en het besturingssysteem) daar niet op berekend in termen van capaciteit en performance.

Volgend artikel in deze serie: Opstart perikelen.